8 Τι προβλέπει ο νόμος για τις περιουσιακές σχέσεις καταχωρημένων και μη καταχωρημένων συντρόφων;

Καταχωρισμένες σχέσεις συμβίωσης Ο νόμος (1994:1117) για τις καταχωρισμένες σχέσεις συμβίωσης (ο νόμος για τις σχέσεις συμβίωσης) έληξε τα τέλη Απριλίου 2009. Ταυτόχρονα, τα ζευγάρια του ίδιου φύλου απέκτησαν πρόσβαση στον θεσμό του γάμου. Ο καταργηθείς νόμος για τις σχέσεις συμβίωσης εξακολουθεί να παράγει έννομα αποτελέσματα σε σχέση με τα ζευγάρια που σύναψαν σχέση συμβίωσης πριν από τα τέλη Απριλίου 2009 και έκτοτε δεν μετέτρεψαν τη σχέση τους συμβίωσης σε γάμο. Το σύστημα της υπό αναστολή κοινοκτημοσύνης ισχύει στο σύνολό του σε ό,τι αφορά τις καταχωρισμένες σχέσεις συμβίωσης.

Συμβίωση εκτός γάμου Στο σουηδικό δίκαιο, η συμβίωση εκτός γάμου διέπεται από ένα ειδικό νομοθέτημα: το νόμο περί συμβιούντων (2003:376). Ο νόμος περί συμβιούντων εφαρμόζεται στις περιπτώσεις δύο άγαμων προσώπων του ίδιου ή διαφορετικού φύλου που συμβιώνουν μόνιμα στο πλαίσιο σχέσης και που μοιράζονται το ίδιο νοικοκυριό. Ο νόμος αποσκοπεί στην προστασία του οικονομικώς ασθενέστερου μέρους, ενώ δεν πραγματοποιείται οποιαδήποτε καταχώριση της σχέσης. Στην περίπτωση λήξης της συμβίωσης (άρθρο 2), οποιοδήποτε από τα μέρη δύναται να αιτηθεί τη διανομή της περιουσίας εντός ενός έτους από την εν λόγω λήξη (άρθρο 8). Οι κανόνες για τη διανομή της περιουσίας βάσει του νόμου περί συμβιούντων βασίζονται στους κανόνες για τη διανομή του κώδικα περί γάμου. Ωστόσο, η περιουσία, που μπορεί να υπάγεται σε διανομή σύμφωνα με το νόμο περί συμβιούντων είναι πολύ λιγότερο εκτεταμένη, καθώς μόνο η κοινή οικία και τα οικιακά αντικείμενα των συμβιούντων, που έχουν αγοραστεί για κοινή χρήση μπορεί να υπάγονται σε διανομή (η επονομαζόμενη περιουσία των συμβιούντων). Τα περιουσιακά στοιχεία, που χρησιμοποιούνται κυρίως για ψυχαγωγικούς σκοπούς και τα περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν πριν από την έναρξη της συμβίωσης εξαιρούνται. Η καθαρή αξία της περιουσίας των συμβιούντων διαιρείται και ο σύντροφος στον οποίο ανήκει η μεγαλύτερη περιουσία δύναται να επιλέξει, εάν η εξίσωση θα πραγματοποιηθεί με εφάπαξ χρηματική καταβολή ή με τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων αντίστοιχης αξίας (άρθρο 17). Στον σύντροφο με τη μεγαλύτερη ανάγκη για την οικία μπορεί να χορηγηθεί το δικαίωμα κατοχής της οικίας κατά τη λήξη της συμβίωσης, ακόμη και εάν αυτή ανήκει κατ' αποκλειστικότητα στον άλλο σύντροφο, υπό τον όρο ότι το ακίνητο κατέχεται βάσει δικαιώματος μίσθωσης ή κυριότητας μεριδίου στεγαστικού συνεταιρισμού (στα σουηδικά: bostadsrätt) (άρθρο 22). Όπως και για τους συζύγους, για τους άγαμους συμβιούντες ισχύουν περιορισμοί ως προς τις πράξεις διάθεσης της κοινής οικίας (άρθρα 23-25). Οι συμβιούντες δύνανται να συμφωνήσουν τη μη εφαρμογή στις σχέσεις τους των κανόνων για τη διανομή της περιουσίας που προβλέπονται στο νόμο περί συμβιούντων (άρθρο 9). Το αίτημα διανομής της περιουσίας πρέπει να υποβληθεί εντός ενός έτους από τη λήξη της σχέσης (άρθρο 8 παρ. 2). Επιπροσθέτως, τα άγαμα συμβιούντα πρόσωπα, όπως και οι σύζυγοι, δύνανται να συνάψουν προσύμφωνο για τη διανομή της περιουσίας τους ενόψει της επικείμενης λήξης της σχέσης τους (άρθρο 9).